Bir müşteri bir dönem bana “seninle 3 kişilik ajans kadar iş çıkıyor” dedi. İltifat alırken eksik hissettim çünkü bazı disiplinlerim olmasaydı o hızı tutamazdım. 5 kişilik ajans kadar iş yapmak sihir değil, bir disiplin sanatı. Gözlemlerimi paylaşayım.
Yazılı brief kuralı
Her iş öncesi yazılı brief şart. Müşteri “küçük bir ek” dediğinde ben yazmadan kod yazmıyorum. Sebebi basit: söz uçar, yazı kalır. Müşteri bir hafta sonra “biz şöyle demiştik” dediğinde yazılı brief varsa bitti konu.
Brief iki-üç paragraf yeter. “Bu problemi çözüyoruz, bu çözümü uyguluyoruz, kabul kriteri bu”. Müşteri okur, onaylar, başlarım. Onaylamazsa zaten yanlış anlamışımdır.
Scope disiplini
Solo developer’ın en büyük tehdidi scope creep. “Bir de şunu yaparsak güzel olur” ile biten küçük talepler toplamda haftaları götürüyor. Her ekstra talep için yeni anlaşma.
“Olabilir, mevcut paket dışında. Ayrı teklif verebilirim.” Bu cümleyi öğrenmeden freelance yapılmaz. Kaba değil, profesyonel.
Template’ler ve starter kit’ler
Her yeni projeye sıfırdan başlarsam her proje 2 hafta gider. Kendime starter’lar hazırladım:
- WordPress theme base (bu tema,
ac_prefix’i, inc/ structure’ı). - iOS SwiftUI app iskeleti (navigation, networking, dependency injection kurulu).
- Next.js + Tailwind + Auth kurulu SPA starter.
- Laravel + Sanctum + Tailwind Breeze iskeleti.
Yeni proje bu starter’dan fork. İlk gün fonksiyonel bir şey çalışıyor. Müşteri mutlu, ben zaman kazanıyorum.
Kısıt olarak düşünmek
Solo developer’ın zaman kısıtı var, kadroya işi dağıtamıyor. Bu kısıt aslında hediye. Ekstra feature, overengineering, trendy framework denemeleri zaman almaz hale geliyor. Sadece iş yapan minimum kodu yazıyorum.
“Bu feature bir hafta alır, müşteriye ay sonuna bitmesi lazım, feature gerçekten olmazsa olmaz mı?” soruları sürekli aklımda. Çoğunlukla olmazsa olmaz değil, MVP’ye atılıyor.
Async müşteri iletişimi
Müşteri günde 3 kez call isterse iş yapılmaz. İlk projede bunu kabul edince 3 ay kaybettim. Şimdi şu kurallarım var:
- Günlük update yazılı, Slack/email ile.
- Haftada bir saat call. Agenda önceden yollanıyor.
- Acil olmayan soru → Slack thread, 4 saat içinde cevap.
- Acil soru → DM, 30 dakika.
- Gerçekten acil → telefon (yılda 2-3 kez).
Müşterilerin bir kısmı “bu kadar az call yetmez” diye itiraz ediyor. Bir projede sonucunu görene kadar. Daha az call, daha çok iş.
Kullanılan teknoloji tek yığın
Her projede farklı stack seçmek ustalık azaltıyor. Her sefer öğrenmek vakit alıyor, bug’lar daha fazla. Kendi stack’imi dondurdum:
- Web: WordPress veya Laravel + Tailwind + Alpine.js.
- SPA: Next.js + TypeScript + Tailwind.
- Mobile: Swift + SwiftUI + MVVM.
- Backend: Laravel veya Node.js/Express.
- DB: PostgreSQL veya MySQL.
- Deployment: Hostinger/VPS/Vercel.
İhtiyaç olmadıkça bu yığından çıkmıyorum. Her yeni teknoloji bir taş daha, ustalık bunları yükseltmekle değil aynı taşları hızlandırmakla geliyor.
Otomasyon obsesyonu
Her tekrarlanan işi otomatikleştiriyorum.
- Deploy: Git push → CI/CD → sunucu. Manuel adım yok.
- LiteSpeed cache purge: wp-cli script.
- Backup: cron job, Backblaze’e yüklüyor.
- Environment setup: Docker Compose + Makefile.
- Fatura: subscribe gibi sistem, müşteri kart bilgisini saklıyor.
- Time tracking: Toggl + Zapier + Notion.
İki defa manuel yaptığım iş üçüncü seferinde otomatik. Bu yatırım kümülatif.
Focus time
Sabah 9-12 arası derin odak. Slack kapalı, mail kapalı, telefon sessizde. Sadece kod yazıyorum. Öğleden sonra meetings ve review. Akşam admin işler (faturalama, email, öğrenme).
Bu ritim haftada 25-30 saat odaklı çalışma getiriyor, 40 saat “çalışıyorum” görüntüsünden çok daha verimli.
Yazılı SOP’lar
Kendim için bile yazılı standart operasyon prosedürleri var.
- Yeni WordPress kurulumu: 12 adım, checklist.
- Müşteri onboarding: 7 adım.
- Ay sonu raporu: 5 adım.
- Incident response: 9 adım.
Bir şey unutmaktan koruyor. Yeni proje başlarken beyin yormuyor.
Kısa vadeli hataya dayanıklılık
Solo developer hasta olursa, tatile giderse, hata yaparsa müşteriyi bağlar. Bu risk gerçek.
- Her projede aktif git repo + dokümantasyon + erişimler teslim edilmiş. Bir şey olursa müşteri başka developer’la devam edebilir.
- Yedek freelancer ağı var, acil durumda kendi yerime sokabilirim.
- Sözleşmede “sağlık sebebiyle 2 hafta duraklama” maddesi var, kimse zorlamıyor.
Sonuç
Solo developer olmak 5 kişilik iş çıkarmak için işten çok çıkardığınızı sanmak değil, yapmadığınız işleri iyi seçmek. Gereksiz meeting yok, scope creep yok, yeni framework denemeleri yok, manuel tekrarlanan iş yok. Kalan saatler gerçek iş oluyor.